Uchwała antysmogowa dla województwa łódzkiego wprowadzająca ograniczenia w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw.
W dniu 14 listopada 2017 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego została ogłoszona Uchwała nr XLIV/548/17 Sejmiku Województwa łódzkiego z dnia 24 października 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa łódzkiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw.
Link do uchwały: Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z 2017 r. pozycja 4549
W dniu 6 grudnia 2022 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego została ogłoszona
Uchwała nr L/597/22 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 22 listopada 2022 r. zmieniająca uchwałę w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa łódzkiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw.
Link do uchwały: Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z 2022 r. pozycja 7058.
Głównym celem uchwały jest wprowadzenie odpowiednich regulacji w zakresie eksploatacji instalacji spalania paliw, które przyczynią się do poprawy jakości powietrza w województwie łódzkim. Poprawa jakości powietrza w sposób oczywisty przyczyni się do poprawy stanu zdrowia mieszkańców województwa oraz może wpłynąć na długość ich życia.
Uchwała zakłada:
- Objęcie regulacjami instalacji wykorzystywanych do ogrzewania budynków poprzez:
- zakaz stosowania paliw najgorszej jakości,
- dopuszczenie spalania paliw stałych jedynie w instalacjach spełniających najbardziej rygorystyczne normy.
- Wskazanie sposobu, w jaki mieszkańcy będą mogli potwierdzić, że eksploatują instalację zgodną z wprowadzonymi regulacjami.
- Określenie okresów przejściowych umożliwiających mieszkańcom dostosowanie się do nowych regulacji, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że bardziej emisyjne instalacje będą musiały być dostosowane w krótszym terminie niż instalacje o niższych poziomach emisji.
Uchwała nie ma zastosowania do instalacji, dla których wymagane jest uzyskanie pozwolenia zintegrowanego albo pozwolenia na wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza, czy też dokonanie zgłoszenia. Wynika to bezpośrednio z przepisu art. 96 ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Upraszczając, można powiedzieć, że uchwała nie dotyczy instalacji o mocy nie mniejszej 1 MW (czyli równej i większej) .
Uchwała weszła w życie 1 maja 2018 r. Oznacza to, że od tej daty:
- Wszystkie montowane kotły powinny spełniać wymagania dotyczące efektywności energetycznej i wielkości emisji określone w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/1189.
- Nie będzie można spalać paliw najgorszej jakości, czyli:
- w których udział masowy węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej 3 mm wynosi powyżej 15%, za wyjątkiem paliw o wartości opałowej nie mniejszej niż 24 MJ/kg oraz zawartości popiołu nie większej niż 12%,
- węgla brunatnego oraz paliw stałych produkowanych z wykorzystaniem tego węgla,
- mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem,
- zawierających biomasę stałą o wilgotności powyżej 20%.
Dodatkowe informacje dotyczące norm jakościowych paliw stałych oraz wskazanie, jakich paliw nie można spalać, zamieszczono w artykule Normy jakości węgla.
Przepisy uchwały dla kominków i pieców zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., po tej dacie wszystkie montowane kominki i piece (czyli miejscowe ogrzewacze pomieszczeń) powinny spełniać wymagania dotyczące efektywności energetycznej i wielkości emisji określone w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/1185.
Przewidziane zostały przepisy przejściowe dające czas na dostosowanie się do nowych regulacji:
- dopuszczono możliwość eksploatacji kotłów spełniających wymagania klasy 5 według normy PN-EN 303-5:2012, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., do czasu tzw. śmierci technicznej urządzenia,
- dla kotłów pozaklasowych, tzw. „kopciuchów”, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., określono czas wymiany do 1 stycznia 2025 r.,
- dla kotłów spełniających wymagania klasy 3 lub 4 według normy PN-EN 303-5:2012, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., określono czas wymiany do 1 stycznia 2028 r.,
- dla kominków i pieców, których eksploatację rozpoczęto przed 1 maja 2018 r., określono czas wymiany lub dostosowania instalacji do 1 stycznia 2026 r. (dostosowanie to ma polegać na ograniczeniu wielkości emisji pyłu do poziomu określonego w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/1185),
- dla instalacji zainstalowanych w budynkach podłączonych do sieci ciepłowniczej okresy dostosowawcze zostały skrócone:
- dla kotłów do 1 stycznia 2020 r.,
- dla kominków i pieców do 1 stycznia 2022 r.
Zakaz spalania odpadów
Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 669) obowiązuje bezwzględny zakaz spalania śmieci. Zakazuje się palenia odpadów w piecach i kotłowniach domowych oraz na wolnym powietrzu. Zgodnie z ww. ustawą spalanie odpadów poza spalarniami odpadów lub współspalarniami jest zagrożone karą aresztu lub grzywny.
Dobre praktyki na rzecz poprawy jakości powietrza:
- sadzenie drzew i krzewów, zwłaszcza rodzimych, miododajnych, w zależności od stanowiska gatunków tj. wierzby, klony, irgi, głogi, grusze, jarzęby, śliwy wiśniowe, wiśnie wonne, drzewa iglaste oraz pnączy;
- ochrona i dbałość o drzewa i krzewy, ograniczenie koszenia trawników;
- ograniczanie jazdy samochodem, preferowanie ekologicznych środków transportu, wybór transportu publicznego;
- korzystanie z alternatywnych sposobów przemieszczania się na krótkich odcinkach (rower, pieszo);
- redukcja zużycia energii elektrycznej i cieplnej np. stosowanie energooszczędnych urządzeń elektrycznych, wietrzenie mieszkań krótko, ale intensywnie, stosowanie energooszczędnego oświetlenia, wyłączanie urządzeń elektrycznych np. telewizora "grającego w tle", włączanie pełnej pralki czy zmywarki (zaoszczędzi wodę, energię i zużycie detergentów), rezygnacja ze świecących ozdób;
- stosowanie w paleniskach domowych odpowiedniego paliwa;
- promowanie postaw ekologicznych.
Preferowane działania na rzecz poprawy jakości powietrza:
- podnoszenie efektywności energetycznej budynków poprzez termomodernizację tj. docieplenie ścian, stropów, dachów, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej,
- zastępowanie niskoemisyjnych urządzeń grzewczych: podłączeniem budynków do sieci ciepłowniczej, OZE (pompami ciepła), instalowaniem urządzeń opalanych gazem, urządzeniami opalanymi olejem, ogrzewaniem elektrycznym, kotłami spełniającymi wymagania ekoprojektu.
Możliwość dofinansowania
Dofinansowanie można uzyskać np. w ramach programu "Czyste powietrze" (strona programu) – informacje o dofinansowaniu można uzyskać w punkcie konsultacyjno informacyjnym programu "Czyste powietrze" funkcjonującym w Urzędzie Gminy Nieborów (II piętro - pokój nr 208) w godzinach urzędowania, tj. w poniedziałki w godz. 10.00-18.00, od wtorku do piątku w godz. 7.00-15.00 lub pod nr tel. 46/838-56-13 wew. 208.
Konieczność reagowania na zanieczyszczenie powietrza
Stosowanie się do powyższych działań przyczynia się do ochrony i poprawy jakości powietrza zanieczyszczonego głównie na skutek niskiej emisji - czyli emisji pyłów i szkodliwych gazów pochodzącej z domowych pieców grzewczych i lokalnych kotłowni węglowych. Cechą charakterystyczną niskiej emisji jest to, że zanieczyszczenia są wprowadzane do powietrza ze znacznej ilości źródeł na niewielkiej wysokości ponad powierzchnie ziemi co powoduje wyjątkowo dużą uciążliwość dla środowiska.
Zanieczyszczenie powietrza ma negatywny wpływ na organizmy i może powodować problemy zdrowotne u ludzi takie jak, alergie, niedokrwienie serca, zwiększenie ryzyka infekcji dróg oddechowych, bóle głowy, problemy z wątrobą, pogorszenie samopoczucia np. uczucie bólu w klatce piersiowej, brak tchu, znużenie.
W przypadku przekroczenia poziomu pyłu zawieszonego PM2,5 oraz PM10 należy rozważyć:
- ograniczenie intensywnego wysiłku fizycznego na zewnątrz,
- ograniczenie wietrzenia pomieszczeń,
- unikanie działań zwiększających zanieczyszczenie powietrza poprzez jednoczesne korzystanie z różnych źródeł ciepła np. palenie w kotle i w kominku,
- korzystanie z systemów informacji o ruchu drogowym w celu omijania zatorów,
- racjonalne korzystanie z energii cieplnej,
- śledzenie bieżących informacji o zanieczyszczeniu powietrza: dane pomiarowe dla województwa łódzkiego